Birkaç kadın aralarında anlaşarak her ay biner lira bir araya koyuyor ve kura çekiyor. Örneğin üç kişi katılıyorsa, ismi çıkan kişi o ay toplanan üç bin lirayı alıyor. Bir sonraki çekiliş bir ay sonra yapılıyor ve daha önce ismi çıkan kişi tekrar çekilişe katılmıyor. Bu şekilde gün yapmanın dinen bir sakıncası var mıdır?
Kadınların aralarında yaptığı para günü câiz midir?
Soru
Cevap
Bu muamele, yardımlaşma niyetiyle yapılması şartıyla câizdir. Zira bu işlem, katılımcılar arasında karşılıklı borç alıp vermektir ve borç verene fazladan bir menfaat şart koşulmamıştır. Bu işlemde ne ribâ (faiz) ne de aldatma vardır. Borç verene bir menfaat şart koşulmadıkça borç câizdir. Nitekim “Menfaat getiren her borç ribâdır” kaidesi bunu ifade eder. Dolayısıyla menfaat şart koşulmadıkça bu işlem haram olmaz, bilakis yardımlaşma, iyilik ve kolaylık kapsamında yer alır.
Bu muamelenin sahih olması için şu şartlar gereklidir:
- İşlem yardımlaşma niyetiyle yapılmalıdır.
- Herkes eşit miktarda para vermelidir.
- Her katılımcı, sırası geldiğinde aynı miktarı eksiksiz ve fazlasız almalıdır.
- Hiçbir katılımcıya özel bir menfaat sağlanmamalıdır.
- Parayı alma sırası kura ile veya katılımcıların ortak rızasıyla belirlenmelidir.
Katılımcılardan biri kendisine özel bir menfaat şart koşarsa bu durum câiz olmaz. Örneğin parayı her zaman ilk sırada almayı ya da son sırada alana fazlalık verilmesini şart koşmak böyledir. Ancak ihtiyacı olana tamamen yardımlaşma maksadıyla öncelik tanınmasında bir sakınca yoktur.
Kaynaklar
- İbn Âbidîn, Muhammed Emîn, Reddü’l-Muhtâr ale’d-Dürri’l-Muhtâr (Hâşiyetü İbn Âbidîn), Kahire: Şirket-i Mektebe ve Matbaa Mustafa el-Bâbî el-Halebî, 1966, c. 5, s. 166.
- es-Serahsî, Muhammed b. Ahmed, el-Mebsût, Mısır: Matbaatü’s-Saâde, t.y., c. 14, s. 35.
— Arifan Külliyesi Fıkıh Heyeti
Bu cevap, sorunun soruluş şekline göre verilmiştir. Kendi durumunuz farklılık arz ediyorsa Fıkıh Heyetimize doğrudan danışmanızı tavsiye ederiz.